Home » Con người Quảng Ngãi » Nguyễn Thế Kỷ – Thấm đẫm một hồn thơ

Nguyễn Thế Kỷ – Thấm đẫm một hồn thơ

Nguyễn Thế Kỷ – Thấm đẫm một hồn thơ

Những năm cuối đời, tác giả Nguyễn Thế Kỷ vẫn ngồi bên trang giấy, như con tằm rút ruột nhả tơ, lặng lẽ dốc tâm huyết và trải nghiệm của mình ươm cho đời những tác phẩm giá trị. Với ông, thành công chính là sự bình dị của ngôn từ và sự chân thành của cảm xúc, nên đọc thơ ông ai cũng thấy gần gũi mộc mạc. Sự thâm trầm, sâu sắc ẩn hiện đâu đó trong từng câu chữ của ông.

Mộc mạc, chân chất một hồn thơ

Với bản chất phóng khoáng, thông minh hiếu học, say mê văn chương từ thuở còn học tiểu học, năm 14 tuổi, ông viết bài thơ đầu tay có nhan đề “Thương con phù du”. Đây là bài thơ cảm tác nhân câu nói của bà nội mình, câu nói đã ám ảnh tâm hồn thơ ngây của ông, để ông viết một mạch bài thơ này. Trong đó có đoạn:

“Đứng trước trời chạng vạng
Tôi thương con phù du
Sống ở đâu mịt mù
Chết cũng tìm chỗ sáng?”…

Đó là tâm hồn của ông, nghệ thuật của ông, chỉ đơn giản vậy thôi, mà thấm đẫm một hồn thơ xứ Quảng. Không như nhiều nhà văn, nhà thơ khác, trong thời đại ảnh hưởng văn học Pháp, chất lãng mạn, trữ tình được họ khai thác rộng rãi, thì Nguyễn Thế Kỷ vẫn ung dung một hồn thơ dân tộc chân chất, mộc mạc:

“Nhà nàng xưa ngõ hoa phong
Bình dân học vụ lớp trong, lớp ngoài
Mỗi khi mãn học, ngõ này
Vừa đêm hò hẹn đã ngày hợp tan”…

Con sông Trà Khúc đẹp cuốn hút và là cảm hứng văn học nghệ thuật cho biết bao thế hệ. Hình ảnh con ngựa của tráng sĩ xưa trong “Chinh phụ ngâm” bỗng hiện về trong thơ Nguyễn Thế Kỷ. Thuở ấy nào “vó ngựa”, “tráng sĩ hề”, “kiếm báu”… luôn gợi cảm người làm thơ, cái “rưng rức” của ống tre như lòng người ra đi, dù có múc mãi thì nước cũng sẽ không bao giờ trở lại.

Người yêu thơ cảm nhận được tính đa dạng qua thơ Nguyễn Thế Kỷ, dù viết với cung bậc nào, ông cũng dùng thủ pháp biến hóa sinh động trong từng thể loại. Ở mảng thơ về đề tài xứ Quảng, Nguyễn Thế Kỷ hướng đến những cảm xúc đầy ắp kỷ niệm về 12 thắng cảnh của miền Ấn – Trà. Với đề tài này, thể Đường luật được ông sử dụng như một thế mạnh:

“Nghiêng xuống lòng sông ánh nắng lành
Đượm màu non nước – Ấn long lanh…”.

Nguyễn Thế Kỷ - Tư Nghĩa - 1935
Nguyễn Thế Kỷ – nhà văn, nhà thơ, nhà biên kịch, nhà báo, đạo diễn sân khấu..

Tác giả Nguyễn Thế Kỷ sinh năm 1931, tại xã Nghĩa Trung, nay là thị trấn La Hà (Tư Nghĩa). Ông là hội viên Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, hội viên Hội Nhà báo Việt Nam. Sau 2/3 thế kỷ cống hiến cho văn học nghệ thuật, ông đã lặng lẽ rời cõi tạm ở tuổi 91.

Tìm trong nguồn cội

Yêu quê hương tha thiết, Nguyễn Thế Kỷ tâm nguyện hướng lớp hậu thế biết quay về với cội nguồn. Tình yêu quê hương tuôn trào theo ngòi bút của ông, từ “Thiên Ấn niêm hà, La Hà thạch trận, Thạch Bích tà dương”… đến “Cổ Lũy cô thôn”. Đặc biệt, dòng sông Trà Khúc như mạch nguồn tuôn chảy suốt chiều dài thơ ông. Tình cảm chân thật, ấm áp, hiền hòa, nhưng mãnh liệt đã lôi cuốn người đọc tìm về cội nguồn trong từng câu thơ:

“Dát bạc đầu nguồn, lung linh nắng quái
Ánh tà dương Thạch Bích, ngỡ trăng ngà”.

Ông đã “sàng lọc” từng viên sỏi đời mình và chọn cho mình nghề cầm bút. Vất vả gian nan, lên thác xuống ghềnh là vậy, song ngòi bút ông vẫn đứng vững. Cuộc đời và sự nghiệp văn chương của tác giả Nguyễn Thế Kỷ là một gia tài đồ sộ. Ông là nhà văn, nhà thơ, nhà biên kịch, nhà báo, đạo diễn sân khấu… Với một trong các vai trò đó thôi, một người thường cũng khó thành đạt, huống hồ bấy nhiêu vai trò. Trải nghiệm cuộc đời chính là vai trò lớn nhất làm nên thơ Nguyễn Thế Kỷ.

Với vở diễn “Núi rừng năm ấy”, tác giả Nguyễn Thế Kỷ đã được trao Giải đặc biệt tại Liên hoan Nghệ thuật sân khấu chuyên nghiệp, tuồng, bài chòi và dân ca kịch toàn quốc năm 2018 tại Quảng Ngãi.
Với vở diễn “Núi rừng năm ấy”, tác giả Nguyễn Thế Kỷ đã được trao Giải đặc biệt tại Liên hoan Nghệ thuật sân khấu chuyên nghiệp, tuồng, bài chòi và dân ca kịch toàn quốc năm 2018 tại Quảng Ngãi. ẢNH: HUỲNH THẾ

Trải qua thời gian, tâm hồn ông thấm đẫm một hồn thơ. Có thể nói rằng, thơ Nguyễn Thế Kỷ đa dạng về đề tài, phong phú về thể loại. Chọn lối đi cho riêng mình, ông đã hít thở bầu khí quyển thi ca của thời đại, lấy đó làm nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho ngòi bút của mình. Ông đã cố gắng tìm ra con đường thơ riêng cho mình, như nhà thơ Thanh Thảo nhận định: “Ít nhất, ông đã mở cho mình một lối đi mới”.

HUỲNH THẾ

Người viết trường thiên thơ hơn 12.000 câu thơ về Bác Hồ đã qua đời

 Vào lúc 5 giờ sáng ngày 28/2/2021, nhà thơ, nhà văn, kịch tác gia Nguyễn Thế Kỷ đã qua đời sau thời gian lâm bệnh nặng, hưởng thọ 91 tuổi. 

Suốt cuộc đời bôn ba, tham gia vào hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, vào bộ đội làm liên lạc từ năm 14 tuổi ở quê hương Quảng Ngãi, nhà thơ Nguyễn Thế Kỷ đã khởi đầu sự nghiệp sáng tác văn nghệ của mình với hai vở kịch “Đốm lửa núi Hồng” và  “Núi rừng năm ấy”, một viết về phong trào cách mạng ở Nghệ Tĩnh, một viết về cuộc khởi nghĩa Ba Tơ của Quảng Ngãi. Cả hai vở kịch đều được công diễn trong nhiều năm và nhận được nhiều huy chương vàng từ các Hội diễn nghệ thuật toàn quốc.

Nhưng Thế Kỷ còn là nhà thơ. Ông làm thơ khá lặng lẽ, nhưng luôn đau đáu với nghiệp thi ca. Và sau rất nhiều năm, qua bao thăng trầm trải nghiệm, bao tích chứa cả vốn sống và cao hơn, là “vốn tình yêu kính” với Bác Hồ, cùng vốn tư liệu hết sức rộng rãi và nghiêm nhặt, nhà thơ Nguyễn Thế Kỷ, vào tuổi ngót 90, đã hoàn thành trường thiên thơ về Bác Hồ với hơn 12 nghìn câu thơ.

Đây là trường thiên thơ có số lượng câu thơ lớn nhất từ trước tới nay ở Việt Nam, và là trường thiên viết về cuộc đời hoạt động cách mạng vì dân vì nước của Bác Hồ, một vĩ nhân của thế kỷ 20. Với trường thiên Một người-thơ-tên gọi, Nguyễn Thế Kỷ đã viết trong 10 năm ròng, sau vài chục năm tích lũy cả tình yêu thương và tư liệu sống về Bác Hồ.

Nguyễn Thế Kỷ ký tặng sách cho độc giả
Tác giả Nguyễn Thế Kỷ ký tặng sácNguyễn Thế Kỷ ký tặng sách cho độc giảh cho độc giả. Ảnh: Báo Tuổi trẻ

Viết về Bác Hồ và hành trình cứu nước của Người, để có thể đi vào lòng công chúng như thiên trường ca của tác giả Nguyễn Thế Kỷ thì phải thành tâm đến tận cùng, chân thật đến tận cùng, và cũng đầu tư đến tận cùng những tháng năm sống lao động miệt mài của mình. Có thể nói, đó là tất cả những gì chắt chiu nhất, gan ruột nhất mà nhà thơ Thế Kỷ để lại cho đời, ca ngợi một Con Người mà nói như nhà thơ Cuba Felix Pita Rodriguez, thì “Tên Người là cả một niềm Thơ”.

Những ai là người Việt Nam yêu kính Bác Hồ đều có thể tự hào về tác phẩm trường thiên thơ Một người-thơ-tên gọi mà nhà thơ Nguyễn Thế Kỷ đã hoàn thành và để lại cho chúng ta vào những năm cuối cuộc đời mình.

Ngày trước, đã có một trường thiên thơ khuyết danh viết về vua Lê Đại Hành được lưu truyền ở Hà Nam. Trường thiên này gồm khoảng 11.000 câu thơ. Trường thiên thơ của Nguyễn Thế Kỷ viết về Bác Hồ dài hơn 12 nghìn câu thơ lục bát, đó là một kỷ lục của trường ca Việt Nam từ trước tới nay.

Như một nhà thơ, nhà văn, một nghệ sĩ chân chính, tác giả Nguyễn Thế Kỷ đã lặng lẽ rời cõi tạm ở tuổi 91, sau 2/3 thế kỷ hiến mình cho văn học nghệ thuật và sau tác phẩm để đời dài hơn 12 nghìn câu thơ viết về Bác Hồ.

Như thế, ông đã tận tâm, tận sức, tận hiến, và không còn gì phải ân hận nữa.

Xin thành kính vĩnh biệt ông, nhà thơ Nguyễn Thế Kỷ.

Thanh Thảo
Baoquangngai.vn

Check Also

Chợ cá làng biển ở Quảng Ngãi

Chợ cá làng biển ở Quảng Ngãi

Ở Quảng Ngãi có cái chợ làng biển, hễ mặt trời ló rạng là tấp …